CommonSenseTV Get real!

Steun het échte nieuws!

Onze Facebook, Twitter en Telegram

Bannen is van alle tijden.

Herinnert U zich nog de tijd dat ¨het volk¨ iets anders wilden horen dan hen gevoederd werd?

ZIET U ENIGSZINS ENKELE VERGELIJKINGEN MET HET HEDEN?

 

Radiopiraten spelen met levens: ‘Plotseling klonk André Hazes in de cockpit’

Het schip van piratenzender Radio Veronica gestrand in Scheveningen, 7 April 1973 Beeld Wikimedia Commons
Het schip van piratenzender Radio Veronica gestrand in Scheveningen, 7 April 1973Beeld Wikimedia Commons

De laatste radioamateurs vertonen vaak crimineel gedrag. Ze strooien met asbest en delen klappen uit aan inspecteurs. Tijd voor een harde aanpak, vindt het Agentschap Telecom.

‘Het asbesttrio’ noemt het anonieme clubje etherpiraten zich. Dat mag jolig klinken, maar die naam verwijst naar een praktijk die uiteindelijk dodelijk kan zijn. Ze plaatsen hun onbemande zenders in bestaande telecommasten of bomen, diep in natuurgebieden, op grote hoogte. En om te voorkomen dat de inspecteurs de zenders snel kunnen weghalen, laten ze rond de apparatuur bijvoorbeeld kankerverwekkende asbestsnippers achter.

De mastlocatie moet dan eerst door een specialistisch bedrijf worden gereinigd. Kosten: vaak meer dan tienduizend euro. “En dat is nog niet eens het ergste”, zegt Ties Dammers van Agentschap Telecom. “Die snippers kunnen ook verwaaien en in het milieu terechtkomen, of in het grasveld bij de speeltuin. Met deze methode brengt de hardnekkige kern van etherpiraten de gehele gemeenschap in gevaar.” Illegale radiozenders zijn daarmee volgens hem niet langer een ‘technisch’ storingsprobleem, maar ze vormen een ernstige maatschappelijke kwestie.

Dammers is hoofd van de afdeling ‘media en netwerken’, en denkt met een glimlach terug aan de tijden van illegale zendschepen Veronica en Radio Noordzee, die voor de kust een alternatief boden voor het eenzijdige radioaanbod. Maar die tijd is voorbij, internet kwam en iedereen die zijn eigen woord of muziek wil laten horen, kan online doen wat hij wil. De etherpiraten zijn daardoor zo goed als verdwenen, maar in het oosten van het land blijft een hardnekkige kern de ether bevuilen.

In plaatsen als Tubbergen, Ootmarsum en Vasse behoren naast de bierschuren en het carbidschieten de geheime zenders tot een soort folklore. Daar in het westen wordt het geld verdiend en uitgegeven, maar hier in het oosten doen we ons eigen ding, is de gedachte. De PvdA wilde dit cultureel verschijnsel zelfs uitroepen tot erfgoed.

Maar dat is een groot en gevaarlijk misverstand, zegt Dammers. Daarmee zou je in feite criminaliteit gaan beschermen. Zijn collega Jack van der Hoek wil eerst uitleggen waarom etherpiraterij eigenlijk is verboden. “Een plek op de FM-band is veel geld waard, en radiostations betalen voor toegang tot goede kwaliteit. Als ze worden gestoord door piraten, lopen luisteraars weg en daarmee adverteerders.”

Publieke veiligheid

Nog ernstiger is het als vitale communicatiediensten als alarmnummer 112, C2000 van de politie of de verkeerstoren van Schiphol uitvallen. “We hadden laatst een melding van een vliegtuig dat de landing had ingezet. Daar klonk plotseling André Hazes in de cockpit. Dat zijn natuurlijk levensgevaarlijke praktijken die de publieke veiligheid ondermijnen.”

Die storingen in vitale communicatie krijgen van Van der Hoek standaard ‘prio 1’ waarna inspecteurs van de Autoriteit Telecom met peilwagens direct op zoek gaan naar de zender. Maar dan stuiten ze op een ander gevaar. De laatste etherpiraten zijn zo geradicaliseerd, dat ze alles uit de kast halen om de zender in de lucht te houden. “Sinds de zender niet meer op het dak van de studio hoeft te staan, maar onbemand kan worden geplaatst en op afstand bediend, is het erg moeilijk direct verdachten aan te houden”, zegt Dammers. Vorig jaar werden er 160 zenders in beslag genomen, maar slechts 40 mensen beboet.

Een Tennetmedewerker ontmantelt een zender die op 80 meter in een elektriciteitsmast is bevestigd. Beeld rtv drenthe
Een Tennetmedewerker ontmantelt een zender die op 80 meter in een elektriciteitsmast is bevestigd.Beeld rtv drenthe

Barricades

Omdat die zenders onbemand zijn, kunnen ze op de gekste plekken worden geïnstalleerd. “Vaak wordt er gebruikgemaakt van hoge objecten in de buurt als een bestaande telecom-of elektriciteitsmast , monumentale bomen of de plaatselijke watertoren”, zegt Van der Hoek. “Maar ook werken de piraten met afgedankte transportvoertuigen waarop ze masten lassen van wel 80 meter hoogte. Die worden dan zo diep mogelijk het bos in gereden, zodat ze moeilijker te ontmantelen worden.” Dat is een prijzige operatie, maar daarom werken de piraten ook samen bij de aanschaf en verdelen ze de zendtijd onderling.

Vervolgens werpen de piraten hun barricades op. Met een shovel wordt een greppel gegraven, of de voet van de mast wordt verpakt in balen hooi. Maar Van der Hoek laat ook foto’s zien van vaten met verontreinigde olie die in de mast, net onder de zender, zijn vastgebonden. “In het minste geval kan er een milieudelict ontstaan als de olie in de bodem komt, maar je zult dat vat maar op de harses krijgen.” Hetzelfde geldt voor het levensgevaarlijke spel met asbest.

Om aan stroom te komen, tappen de piraten vaak elektriciteit af van gemalen of andere installaties met een publieke functie. “Daarmee kan de gehele techniek van zo’n installatie verstoord raken waardoor een gemaal niet aanslaat na een hoosbui”, aldus Dammers. Hij geeft ook het voorbeeld van een inbraak in een hijsinstallatie waarmee schotten in een stuw kunnen worden gezet. De piraten zetten vervolgens een ander slot op de hijskraan. “Maar wat zou er gebeuren als plotseling die schotten in de stuw moeten worden gehesen? Levensgevaarlijk.”

Zodra een zender door inspecteurs onklaar is gemaakt en de luisteraars ruis horen, beginnen de intimidaties. Dammers beschrijft hoe groepjes luisterfans de inspecteurs op locatie vervolgens intimideren. “Begeleiding door vijf politiewagens en een hond is geen uitzondering.” Die bedreigingen zijn er ook als er helemaal geen inspecteurs ter plaatse zijn. “Mensen die hun hond uitlaten en dichtbij een mast komen, krijgen klappen. Inspecteurs worden thuis fysiek bedreigd of vinden bierflessen, eieren, of bakstenen tegen de gevel van hun woning. En online zijn de bedreigingen helemaal niet van de lucht. Kortom, de overgebleven radiopiraterij heeft weinig meer met romantiek te maken, en veel vaker met georganiseerde criminaliteit.

Voor de afzonderlijke diensten die in het ruime buitengebied actief zijn, is de problematiek van de illegale zenders eigenlijk te groot, zeker naast bijvoorbeeld de drugscriminaliteit die ook aangepakt moet worden. “Iedere zelfstandige dienst is lokaal te kwetsbaar en heeft te weinig instrumenten”, zegt Dammers. “We kunnen dit alleen samen aanpakken, door meldingen en observaties te bundelen en dan te acteren.” Agentschap Telecom trekt op met justitie, gemeenten, telecom- en energiebedrijven, woningcorporaties, waterschappen en natuurorganisaties om niet één voor één, maar als een breed front de strijd aan te gaan met illegale zenders als ‘Het Asbesttrio’.

Storingsmeldingen

In 2017 waren er 569 storingsmeldingen van illegale zenders in de FM en AM-band. Daarvan hadden er 5 een zogenaamde ‘prio-melding’, met direct gevaar door een storing van een publieke dienst. De overlast van illegaal FM-gebruik is globaal gelijk gebleven, al neemt de maatschappelijke schade toe en verhardt het gedrag van de piraten. Er waren in 2017 in totaal 57 bestuursrechtzaken met boetes van gemiddeld zo’n 3.000 euro) en maximaal 45.000 euro, 9 strafrechtzaken met een verdachte, en 163 strafrechtzaken zonder verdachte. Daarbij werd wel de apparatuur in beslag genomen.

Bron: https://www.trouw.nl/nieuws/radiopiraten-spelen-met-levens-plotseling-klonk-andre-hazes-in-de-cockpit~b49e3ff9/

 

Het avontuur van de radiopiraten

Het avontuur van de radiopiraten

Het avontuur van de radiopiraten

De radiopiraten worden steeds ambitieuzer en professioneler. Hofstad Radio, vanaf begin jaren ’80 in de lucht, presenteert zich als een volwaardige zender met lokaal nieuws en talenten als Jeroen van Inkel. Naarmate de ambities groeien en de zenders commerciëler worden, neemt de jacht van de Radio Controle Dienst toe. John Roth en Cor Moerman, opsporingsambtenaren van de RCD, erkennen dat het beleid in de loop van de jaren ’80 steeds harder wordt.

De ene inval volgt op de andere, apparatuur wordt in beslag genomen, er worden hoge boetes uitgedeeld. Als uiteindelijk de wet zodanig wordt gewijzigd dat illegaal zenden een misdrijf wordt en je er zelfs voor in de gevangenis kan belanden, is de rek er bij de meeste piraten uit. Maar het is niet alleen de wet en de RCD die de piraten eind ’80 de nek omdraaien: Hilversum ziet in dat er behoefte is aan lokale zenders en dus komen er lokale omroepen met een officiële status. Het avontuur en het improviseren is daarmee, zoals Jeroen van Inkel opmerkt, helaas voorbij.

 

31 augustus 1974

Polygoon: De laatste uitzending van Radio Veronica

Radio Veronica

Het einde van de zeezenders

Op 31 augustus 1974 viel het doek voor populaire zeezenders als Radio Veronica en Radio Noordzee. Op 1 september om middernacht werd namelijk de anti-zeezenderwet van kracht, die het de radiostations verbood om nog langer radio- of tv-uitzendingen te maken. Maar hun erfenis was groot; ze waren erin geslaagd het saaie Nederlandse radiolandschap behoorlijk overhoop te gooien.

Radio Veronica
Geïnspireerd door een Deens radiostation werd in 1959 besloten om in Nederland uitzendingen te verzorgen vanaf een boot op de Noordzee. Dit gebeurde onder de naam Vrije Radio Omroep Nederland (VRON), al gauw ‘Veronica’ genoemd. Er werd een schip aangekocht, waarna op 17 mei 1960 de eerste radio-uitzending vanaf zee volgde. De jaren erop vestigde de zeezender met vallen en opstaan een naam bij de luisteraars.

Radio Veronica was vooral populair bij jongeren, vooral omdat ze ook popmuziek uitzond en vanaf 1965 hitlijsten verzorgde, zoals de legendarische Veronica Top 40. De zeezender was ook op andere fronten vernieuwend: ze introduceerde commerciële radio, jingles, de Alarmschijf en horizontale programmering. Ook Veronica’s drive-in shows waren uniek: luisteraars konden de populaire Veronica-dj’s in levende lijve bewonderen. Bekende voorbeelden uit die periode waren Rob Out, Tineke de Nooij, Lex Harding en Chiel Montagne.

 

De MeboII van Radio Noordzee
De MeboII van Radio Noordzee © Pieter Damave

Concurrentie
Vanaf 1964 zonden ook het engelstalige  Radio Caroline en Radio London vanaf de Noordzee uit. Ook in het Nederlands kreeg Radio Veronica gevolg in de vorm van o.a. Radio Noordzee, Radio Atlantis en Radio Caroline die in de jaren zeventig uit gingen zenden. De groei van het aantal zeezenders leverde de nodige concurrentie op. Zo poogde Radio Veronica in mei 1971 tevergeefs om Radio Noordzee uit de ether te blazen, door een bomaanslag te plegen op het zendschip van de concurrent.

Wet
Ook vanuit de politiek kwam tegenwerking. Omdat de zeezenders een bedreiging vormden voor het Nederlandse omroepbestel zochten Nederlandse politici naar manieren om de uitzendingen vanaf internationale wateren te verbieden. Dat lukte uiteindelijk dankzij ratificatie van het Verdrag van Straatsburg, dat medewerking aan radio- en/of TV-uitzendingen vanaf vaar- en vliegtuigen in internationale wateren verbood. Na het aannemen van deze ‘anti-zeezenderwet’ kon de overheid maatregelen treffen tegen de populaire zeezenders.

In dezelfde periode startte Radio Veronica een ledenwerfcampagne, om een legale status als commerciële omroep te verkrijgen. Hierin slaagde men in 1976, door een motie in de Tweede Kamer. Hierdoor kon de voormalige zeezender als Veronica Omroep Organisatie toe treden tot het eerder door haar zo verfoeide Nederlandse omroepbestel.

Betoog tegen verbod zeezenders in 1973
Betoog tegen verbod zeezenders in 1973

Illegale radiobingo

Populair item in de uitzendingen van radiopiraten was de bingo. Researcher Hasan Evrengün sprak met de beruchte Haagse radiopiraat Hannes de Neus over zijn wekelijkse bingo.

“Radio Klimop is er niet voor de commercie maar voor de Hagenezen.” Zo omschrijft presentator Hannes Massing zijn eigen piratenzender, Radio Klimop. Een praatje en een plaatje, een lolletje en geintje, maar ook aandacht voor de eenzamen, de ouderen en zieken. “Gewoon het echte contact met de mensen, en niet per se radiootje spelen zoals de anderen dat deden. Wij draaiden ‘De afgekeurde woning’ van Johnny Jordaan, want we woonden allemaal in zo’n huis.”

Daarmee onderscheidde Hannes zich van de gemiddelde zenders die vooral muziek op band uitzonden. Thuis aan het Koningsplein in Den Haag zat hij live achter de microfoon in zijn studio, vaak met een slok op. Zijn zoon, ‘de slome’, deed de techniek. En vaste prik op zondag de bingo. Deelnemers konden voor een vijf piek contant de kaarten kopen aan huis. Hannes: “Van de opbrengst ging een hoop geld naar het goede doel. Rolstoelen voor gehandicapten, knuffels voor kinderen in ziekenhuizen. En Hannes kreeg natuurlijk ook nog wat.”

1 januari 1985

Illegale radiobingo in Brandpunt, KRO

Radiobingo

Radio Klimop kan in de jaren ’70 en ’80 rekenen op een vaste schare luisteraars die voor hem in de bres springen als de nood aan de man is. Zoals die ene keer dat hij hoorde dat de politie onderweg was om de zendapparatuur (weer eens) in beslag te nemen. Hannes: “Ik heb toen een oproep gedaan aan de luisteraars en binnen een mum van tijd stond het plein vol met mensen. De politie kwam naar me toe en zei: ‘Als jij er voor zorgt dat die mensen weg gaan laten wij de boel hier staan.’ Toen heb ik de luidspreker voor het raam gezet en de mensen gevraagd weg te gaan. Even later was iedereen weg en lag het plein bezaaid met sigarettenpeuken.”

Tot 1985 blijft Hannes illegaal in de ether. In de tussentijd heeft hij dan al eens drie weken in de Koepelgevangenis van Breda doorgebracht. En meerdere boetes moeten betalen. Zijn droom om van Klimop een legale lokale zender te maken komt helaas niet uit. De gemeente Den Haag gaat niet in op zijn verzoek. Als zijn zoon in dat jaar omkomt bij een auto-ongeluk vindt hij het welletjes geweest.

3 juli 1977

Radio Centraal: Terugblikken op de eerste Top-40

Terugblikken op de eerste Top-40

De Nederlandse Top-40

Toen radio-dj Willem van Kooten, alias Joost den Draaijer, in 1964 naar de Verenigde Staten reisde raakte hij geïnspireerd door de manier waarop er daar commerciële radio gemaakt werd. Bij terugkomst in Nederland had hij een concept op zak, waarmee hij de directie van Radio Veronica ervan wist te overtuigen dat de zeezender een eigen hitparade nodig had. Zo konden er volgens hem nog meer luisteraars getrokken worden. Dit was het begin van een hitparade die jarenlang toonaangevend zou zijn en ook nu nog wekelijks vele luisteraars trekt: de Top-40 was geboren!

Op zaterdag 2 januari 1965 was de hitlijst voor het eerst te beluisteren. Die heette toen nog Nederlandse Hitparade. De veertig populairste platen van die week werden uitgezonden door Radio Veronica. De presentatie lag in handen van Den Draaijer zelf. In de eerste uitzending waren zowel The Beatles als The Rolling Stones bijzonder goed vertegenwoordig, elk met maar liefst drie nummers. I Feel Fine van The Beatles voerde de lijst aan.

Vanaf mei 1966 ging de nieuwe hitparade verder als Veronica Top-40. Den Draaijer bleef de lijst tot 1969 presenteren. Daarna nam Jan van Veen het stokje over. Den Draaijer ging namelijk naar Hilversum 3, om daar de presentatie van een concurrerende lijst op zich te nemen. De Top-40 werd al snel een vast ritueel in menig Nederlandse huiskamer en werd daarom ook wel gekscherend ‘De nationale Zaterdagmiddaggebeurtenis’ genoemd.

 

Radio-DJ Joost den Draaier alias Willem van Kooten, 1968
Radio-DJ Joost den Draaier alias Willem van Kooten, 1968 © Public Domain

Toen Radio Veronica in 1974 vanwege de anti-zeezenderwet moest stoppen met uitzenden, dreigde er ook een eind te komen aan de Top-40. Maar gelukkig was vlak daarvoor de stichting Nederlandse Top-40 opgericht. Deze stichting wilde het voortbestaan van de lijst garanderen en dat lukte. Na een aantal omzwervingen kwam de Top-40, via onder andere de TROS en Hilversum 2, weer bij Veronica terecht. De voormalige zeezender ging vanaf dat jaar namelijk verder als de Veronica Omroep Organisatie en werd onderdeel van de Publieke Omroep. De Top-40 was opnieuw een vast onderdeel van de programmering.

In 1993 kwam de hitparade opnieuw in zwaar weer terecht toen Buma/Stemra in samenwerking met de Publieke Omroep en de platenindustrie een nieuwe hitlijst wilde lanceren: de Mega Top 50. De Stichting Nederlandse Top-40 dwong Veronica echter tot het uitdienen van het contract, waardoor de lijst nog tot eind 1993 te beluisteren was via Hilversum 3.

Omdat zowel de platenindustrie als de Publieke Omroep achter de Mega Top 50 stonden, moesten er daarna nieuwe sponsoren gezocht worden. De Top-40 verhuisde naar het commerciële Radio 538. Mooier kon niet: Radio 538 is genoemd naar de golflengte waarop Veronica als zeezender uitzond.

Naast de uitzendingen op de radio werd de Top 40 vanaf 1976 ook op televisie uitgezonden. Lex Harding presenteerde in eerste instantie een vier minuten durend programma waarin kort verteld werd wat die week de populairste nummers waren. Dit werd later een langer programma, waarin ook studio-optredens en videoclips voorbij kwamen.

De Top-40 heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse muziekwereld. Sinds 1965 meldt de lijst, op basis van airplay, de verkoop van singles en sinds 2005 ook legale downloads, wat de populairste hits van dat moment zijn. Het populaire gedrukte exemplaar was jarenlang verkrijgbaar bij de platenwinkel en vormt voor menigeen die opgroeide in de jaren ’70 of ’80 een dierbare jeugdherinnering.

Op 3 juli 1977 vierde de radiopiratenzender Radio Centraal Den Haag het 12 ½ jarig bestaan van de Top-40 door de allereerste lijst nogmaals uit te zenden. Deze uitzending is hier te beluisteren. Geniet nog één keer van hits van toen en let vooral ook op de opvallende jingles tussendoor.

https://www.anderetijden.nl/aflevering/68/Het-avontuur-van-de-radiopiraten-

En? Wat denkt U? Was men toen al bezig met vandaag? Geen vrije communicatie mogelijk zonder overheidscontrole?

NOS: Wij mogen u misleiden maar daar mag u niets over zeggen!

5 4 Stemmen
Artikelbeoordeling
Subscribe
Abonneren op
guest
Mag uw echte naam zijn of een pseudoniem
Niet verplicht
5 Reacties
oudste
nieuwste meest gestemd
Inline Feedbacks
Zie alle comments
CommonSenseTV
Dutch NL English EN French FR German DE Spanish ES
5
0
Wat is uw reactie hierop?x
()
x
Terug naar boven